Toshkent — O‘zbekiston poytaxti

Toshkent — O‘zbekiston poytaxti

Toshkent — O‘zbekiston Respublikasining poytaxti bo‘lib, 2,5 milliondan ortiq aholiga ega yirik megapolis hisoblanadi. Shaharda keng ko‘chalar va xiyobonlar, ko‘plab yashil hududlar (parklar, maydonlar va bog‘lar), shuningdek ko‘plab favvoralar va metro tizimi mavjud.

Bu go‘zal shahar dunyoning ko‘plab poytaxtlariga xos zamonaviy uslubni o‘zida mujassam etgan. Shu bilan birga, sharqona shahar sifatida Toshkent o‘ziga xos muhitga ega. Bu yerda qadimiy sharq ertaklarini eslatuvchi o‘rta asr binolari, Turkiston general-gubernatorligi davridagi Yevropa me’morchiligi, Sovet davrining beton binolari hamda mustaqil O‘zbekiston davrining zamonaviy shisha va beton osmono‘par binolari uyg‘unlashgan.

Qisqacha tarix

Toshkent haqida shahar sifatidagi eng qadimgi yozma ma’lumotlar miloddan avvalgi II asrga tegishli.

Xitoy yilnomalarida shahar Yueni yoki Shi, Fors podshohi Shopur yozuvlarida Choch, arab manbalarida esa Shosh nomi bilan tilga olingan. Toshkent nomi esa ilk bor IX–XII asrlarga oid turkiy hujjatlarda uchraydi.

Markaziy Osiyodagi muhim geografik joylashuvi sababli Toshkent tarixning dastlabki davrlarida so‘g‘diylar va turkiy xalqlar ta’siri ostida bo‘lgan. VIII asrda islom dini kirib kelgan.

1219-yilda Chingizxon bosqini natijasida shahar vayron qilingan, keyinchalik qayta tiklangan.

Qulay geografik joylashuvi va mo‘tadil iqlimi tufayli Toshkent qadim zamonlardan Buyuk Ipak yo‘lining muhim shaharlaridan biri bo‘lgan.

  • XIV–XV asrlarda shahar Temuriylar davlati tarkibida bo‘lgan.

  • XVI asrda esa Shayboniylar sulolasi hukmronligi ostiga o‘tgan.

1865-yilda rus harbiy qo‘mondoni Mixail Chernyaev tomonidan bosib olingach, shahar Rossiya imperiyasi tarkibiga kirgan.

1930-yilda Toshkent O‘zbekiston SSR poytaxti deb e’lon qilingan.

Toshkentdagi TOP 10 diqqatga sazovor joylar

1. Amir Temur maydoni

Amir Temur maydoni shaharning markaziy qismi bo‘lib, undan ko‘plab asosiy ko‘chalar tarqaladi. Maydon markazida Amir Temur haykali joylashgan.

Maydon atrofida:

  • Amir Temur muzeyi

  • Toshkent davlat yuridik universiteti binosi

  • mashhur Soat minorasi

  • Hotel Uzbekistan

joylashgan.

Maydondan Broadway xiyoboniga piyodalar yo‘li olib boradi. Bu yerda o‘yinlar, ko‘cha savdosi, suvenirlar va san’at asarlari sotiladigan joylar mavjud.

2. Chorsu bozori

Chorsu bozori Toshkentning eng mashhur bozorlaridan biri bo‘lib, o‘zining ko‘k gumbazlari bilan tanilgan.

Bu yerda quyidagilarni topish mumkin:

  • yangi meva va sabzavotlar

  • quritilgan mevalar

  • kiyim-kechak

  • idish-tovoqlar

  • matolar

  • turli oziq-ovqat mahsulotlari

Bozor o‘rta asrlarda tashkil topgan, hozirgi gumbazlar esa XX asrda qurilgan.

3. Xast-Imom majmuasi

1966-yildagi kuchli zilziladan keyin Toshkent ko‘plab tarixiy obidalarini yo‘qotgan. Shunga qaramay, shahar juda muhim tarixiy yodgorlikka ega — Samarqand Kufiy Qur’oni.

Bu Qur’on VIII–IX asrlarga tegishli bo‘lib, Iroqda yozilgan.

U Xast-Imom majmuasida saqlanadi. Majmua quyidagilardan iborat:

  • masjidlar

  • madrasalar

  • qo‘lyozmalar kutubxonasi

  • islomiy maktab

Bu joy Toshkentning Eski shahar qismida joylashgan.

4. Amaliy san’at muzeyi

Amaliy san’at muzeyi O‘zbekistonning boy madaniy merosini ko‘rsatib beradigan muhim maskanlardan biridir.

Muzeyda:

  • gilamlar

  • milliy kiyimlar

  • do‘ppilar

  • keramika buyumlari

  • rasmlar

  • uy-ro‘zg‘or buyumlari

namoyish etiladi.

Muzey joylashgan bino ham juda chiroyli bo‘lib, o‘ymakor naqshlar, ustunlar va rang-barang bezaklar bilan bezatilgan.

5. Toshkent metrosi

Toshkent metrosi nafaqat transport vositasi, balki sayyohlar uchun ham diqqatga sazovor joy hisoblanadi.

Ko‘plab stansiyalar:

  • chiroyli lampalar

  • marmar ustunlar

  • san’at asarlariga o‘xshash devor bezaklari

bilan bezatilgan.

Eng mashhur stansiyalar:

  • Kosmonavtlar

  • Paxtakor

  • Oybek

  • Beruniy

  • Toshkent

6. Toshkent teleminorasi

Toshkent teleminorasi balandligi 375 metr bo‘lib, dunyodagi eng baland teleminoralaridan biridir.

U 1980-yillarda qurilgan va Markaziy Osiyodagi eng baland inshoot hisoblanadi.

Minoraning kuzatuv maydonchasidan butun Toshkent shahrini tomosha qilish mumkin.

7. Ko‘kaldosh madrasasi

Ko‘kaldosh madrasasi Toshkentdagi eng qadimiy tarixiy obidalardan biri bo‘lib, XVI asrda qurilgan.

U Chorsu bozori yaqinida joylashgan.

Tarix davomida madrasa:

  • diniy maktab

  • karvonsaroy

  • qal’a

  • hatto qatl joyi

sifatida ham foydalanilgan.

8. Mustaqillik maydoni

Mustaqillik maydoni Toshkentning eng mashhur joylaridan biridir.

Bu maydon ilgari Lenin maydoni deb atalgan va 1992-yilda O‘zbekiston mustaqillikka erishgach hozirgi nomini olgan.

Bu yerda:

  • favvoralar

  • yodgorliklar

  • daraxtlar bilan o‘ralgan xiyobonlar

joylashgan.

Shuningdek, bu yerda Xotira xiyoboni va Motamsaro ona haykali joylashgan.

9. O‘zbekiston tarixi davlat muzeyi

Bu muzey O‘zbekiston tarixining minglab yillik rivojlanishini namoyish etadi.

Muzeyda 250 mingdan ortiq eksponat mavjud bo‘lib, ular mamlakatning qadimgi davridan XXI asrgacha bo‘lgan tarixini yoritadi.

10. Chimgan tog‘lari va Chorvoq ko‘li

Toshkentdan taxminan 2 soatlik yo‘l masofasida Chimgan tog‘lari joylashgan.

Bu hudud:

  • qishda chang‘i sporti

  • bahorda sayr va trekking

  • yozda dam olish va piknik

uchun mashhur.

Bu yerda joylashgan Chorvoq suv ombori O‘zbekistonning eng chiroyli tabiat maskanlaridan biridir.

Toshkentdagi yana bir nechta mashhur joylar

  • Alisher Navoiy nomidagi opera va balet teatri – shaharning madaniy ramzlaridan biri.

  • Minor masjidi – 2014-yilda qurilgan oq marmar masjid.

  • Jasorat monumenti va Navro‘z bog‘i – 1966-yil zilzilasi xotirasiga bag‘ishlangan yodgorlik va zamonaviy park.

  • Uspenskiy sobori va Sacred Heart katolik sobori – Toshkentdagi mashhur xristian ibodatxonalar.

  • Markaziy Osiyo Plov markazi – milliy taom osh (plov) tayyorlanishini ko‘rish va tatib ko‘rish mumkin bo‘lgan mashhur maskan.

Bu yerda plov ulkan qozonlarda tayyorlanadi, shuning uchun ko‘plab sayyohlar aynan shu joyga tashrif buyuradi.